Z pozoru proste badanie krwi pozwala lekarzowi nie tylko ocenić ogólny stan zdrowia, ale również rozpoznać infekcję, stan zapalny, niedokrwistość czy też markery nowotworowe. Czy dobre wyniki krwi wykluczają nowotwór? Nie, potrzebne są również inne badania, związane z konkretnymi organami. Co jest podwyzszone przy nowotworze?
Chemioterapia – terapia, która może zabijać. Medycyna czyni nieustanne postępy w walce z nowotworami, nad nowymi sposobami leczenia pracują najlepsze ośrodki i najwybitniejsi uczeni. Perspektywy są jednak niewesołe: rak niebawem wyprzedzi choroby układu wieńcowego jako główna przyczyna śmierci. Kiedy w kontekście raka pada
Warto pamiętać, że ASPAT i ALAT bada się również profilaktycznie przy okazji standardowego badania krwi. Lekarze polecają, aby próby wątrobowe wykonywać kontrolnie raz w roku. Próby wątrobowe to bezpieczne badanie, do którego nie ma żadnych przeciwwskazań. Wykonuje się je zarówno u kobiet w ciąży, jak i u dzieci.
Przy wyższym poziomie selenu w surowicy krwi przeżycie w ciągu 10 lat jest pięciokrotnie wyższe. W raku krtani niski poziom selenu jest zły, wysoki dobry. Podobnie z cynkiem — gdy jego poziom jest niski — to źle, wyższy — gwarantuje czterokrotnie wyższą przeżywalność.
Z pozoru proste badanie krwi pozwala lekarzowi nie tylko ocenić ogólny stan zdrowia, ale również rozpoznać infekcję, stan zapalny, niedokrwistość czy też markery nowotworowe. Czy dobre wyniki krwi wykluczają nowotwór? Nie, potrzebne są również inne badania, związane z konkretnymi organami. Gdzie swędzi skóra przy chorej wątrobie?
Do najbardziej znanych badań należy oznaczanie markera nowotworowego CA125, którego stężenie we krwi chorych rośnie. Może ono być pomocniczo wykorzystywane w diagnozowaniu raka jajnika u kobiet, u których jest on podejrzewany lub kontroli pacjentek z podwyższonym ryzykiem tego nowotworu, np. nosicielek mutacji BRCA.
Spadek poziomu CEA we krwi świadczy o dobrej odpowiedzi na leczenie. Jego wzrost sugeruje natomiast niepowodzenie terapii. Marker nowotworowy CEA jest szczególnie przydatny w okresie po zakończeniu leczenia. Stosuje się go do kontrolowania stanu pacjenta, a także przy podejrzeniu wznowy, postępu czy pojawienia się przerzutów odległych.
Profil kostny to badania krwi, które pozwalają na ocenę gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu, takie jak ocena stężenia wapnia, fosforu i fosfatazy alkalicznej. Są one podstawą każdego profilu kostnego. Niektóre laboratoria oceniają także poziom albuminy, białka całkowitego, witaminy D i/lub parathormonu i kalcytoniny we krwi.
białaczka jest chorobą nowotworową, polegająca na rozroście nieprawidłowego, złośliwego klonu komórek (białych krwinek), wypierającego prawidłowe komórki szpiku kostnego. W zależności od postaci białaczki, we krwi mogą pojawiać się niedojrzałe krwinki (zazwyczaj w ostrych białaczkach) lub dojrzałe ( przewlekła białaczka
kolonoskopia - lekarz za pomocą endoskopu może obejrzeć jelito grube na całej jego długości, może też pobrać próbkę tkanki do badania oraz usunąć widoczny gruczolak; po 50. roku życia możesz wykonać to badanie bez skierowania (wystarczy, że wypełnisz ankietę i z nią udasz się do odpowiedniej pracowni) wlew kontrastowy
OTcIy. Badanie krwi na obecność raka może wskazać, gdzie w organizmie rośnie nowotwór bez konieczności wykonywania bolesnych biopsji. Tzw. płynne biopsje mogą zrewolucjonizować leczenie raka poprzez identyfikację osób z guzami wolno rosnącymi i osób najbardziej zagrożonych zachorowaniem. Działają one poprzez wykrywanie DNA uwalnianego przez umierające komórki nowotworowe. Teraz, po raz pierwszy, możliwe jest wskazanie części ciała dotkniętych chorobą. To dlatego, że normalne komórki, zabijane przez nowotwór, również uwalniają do krwiobiegu DNA, które ma swój własny, unikalny podpis. Zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego odkrył wzorce DNA dla 10 różnych typów tkanek, łącznie z komórkami wątroby, płuc i nerek. Oznacza to, że chorzy na raka, którzy mają objawy charakterystyczne dla różnych typów nowotworów, takie jak wzdęcia lub nagła utrata wagi, mogą być w przyszłości łatwo i szybko diagnozowani bez konieczności wykonywania biopsji. Proste badanie krwi może pomóc wcześnie zdiagnozować raka (Shutterstock) Dr Catherine Pickworth z instytucji Cancer Research UK powiedziała, że biopsja może być inwazyjna i nieprzyjemna, a każdy zabieg pod narkozą jest ryzykowny. Dlatego eksperci skłaniają się ku płynnym biopsjom. Dr Pickworth mówi, że analizowanie DNA komórek nowotworowych we krwi jest ekscytującym pomysłem. To obiecujące nowe podejście może pomóc w szybszym wykrywaniu położenia guzów. Zanim jednak stanie się to rzeczywistością, należy sprawdzić, czy metoda ta skutecznie wykrywa raka i czy może pomóc postawić wcześniejszą diagnozę. Wyniki badań zostały opublikowane w "Nature Genetics". Naukowcy pobrali próbki guzów i krwi od pacjentów z chorobą nowotworową, aby znaleźć markery różnych narządów we krwi. W ten sposób stworzyli bazę danych dotyczącą DNA wątroby, jelita cienkiego, okrężnicy, płuc, mózgu, nerek, trzustki, śledziony, żołądka i krwi. Stosunkowo niedawno eksperci odkryli, że fragmenty komórek nowotworowych, przedostające się do krwi, mogą stanowić materiał do badań w kierunku choroby. Obecnie wiadomo, że zdrowe komórki, które są zabijane przez nowotworowe, gdy konkurują o przestrzeń i substancje odżywcze, pozostawiają swój unikalny podpis we krwi, zwany metylacją CpG haplotypów. Po analizie historii medycznych pacjentów onkologicznych, naukowcy byli w stanie sprawdzić, z którym organem powiązany jest dany podpis. Główny autor badania, Kun Zhang, profesor bioinżynierii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego, powiedział, że jego zespół dokonał tego odkrycia przez przypadek. "Początkowo stosowaliśmy konwencjonalne podejście, analizując sygnały komórek raka i próbując dowiedzieć się, skąd pochodzą" - powiedział. W ten sposób naukowcy dostrzegli również ślady innych komórek. Po integracji obydwu zestawów sygnałów okazało się, że mogą one potwierdzić lub wykluczyć obecność raka i określić, w którym miejscu się rozwija. Proste badanie krwi może zapewnić szybką diagnozę, zanim choroba zacznie się rozprzestrzeniać, a poznanie jego położenia jest kluczowe we wczesnym wykrywaniu nowotworów. Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy
Nawet 15% nowotworów złośliwych może być wynikiem przewlekłych infekcji i towarzyszących im stanów zapalnych. Przykładem może być predyspozycja do rozwoju raka żołądka wynikająca z przewlekłego stanu zapalnego wywołanego infekcją elementem stanu zapalnego jest pojawienie się tzw. białek ostrej fazy, w tym CRP – które jest traktowane jako nieswoisty marker nowotworowy. Podwyższone stężenie CRP w krwi może być skutkiem rozwijającej się choroby nowotworowej. Białko CRP związane jest bezpośrednio z aktywnością komórek nowotworowych oraz odpowiedzią układu odpornościowego na nowotwór. Zmiany poziomu CRP zależą od stadium zaawansowania choroby nowotworowej i wielkości zmian (np. guza).Nowotwory a stan zapalnyMiejscowy stan zapalny, który może z czasem obejmować cały organizm związany jest z obecnością czynników wywołujących reakcję układu odpornościowego. Poza infekcjami, uszkodzeniem tkanek, niedokrwieniem prowadzącym do martwicy – to właśnie nowotwory powodują powstanie stanu organizmu na obecność tej patologicznej zmiany jest reakcja ostrej fazy. Informacje wskazujące na silną zależność pomiędzy obecnością nowotworów, a stanem zapalny opierają się na obserwacjach z nich, że narażenie na różne czynniki fizyczne, chemiczne czy nawet mikrobiologiczne (wirusy, bakterie) jest źródłem przewlekłych stanów zapalnych oraz zwiększa częstotliwość występowania we wczesnym etapie w obrębie miejsca, gdzie komórki ulegają transformacji nowotworowej zaczyna rozwijać się miejscowy stan zapalny!CRP a nowotwory – związek CRP z nowotworamiZwiązek stężenia CRP z obecnością w organizmie nowotworu, wyjaśnia się na dwa sposoby. Pierwszy zakłada, że podniesiony poziom białka wynika ze stanu przednowotworowego lub nowotworu. Drugi, zakłada, że podniesiony poziom białka i przewlekły stan zapalny odgrywają rolę w procesie karcinogenezy (proces mutacji zdrowej komórki, w komórkę nowotworową).Przykładami nowotworów, które są związane ze stanem zapalnym jest rak:żołądka, często rozwijający się w wyniku przewlekłego stanu zapalnego śluzówki żołądka – który jest wynikiem infekcji bakterii Helicobacter pyloriwątroby, będący skutkiem przewlekłego wirusowego zapalenia wątrobyszyjki macicy, będący konsekwencją zakażenia wirusem HPVpęcherza moczowego, powstający na skutek reakcji zapalnej wywołanej pasożytami np. Schistosoma haematobiumpłuc, będący konsekwencją choroby obturacyjnej związanej z paleniem tytoniu CRP przy nowotworachCRP uznaje się za potencjalny marker nowotworzenia. U osób zdrowych stężenie CRP jest zazwyczaj niższe niż 8 mg/L (wartość referencyjna). Badanie tego parametru ma głównie zastosowanie w diagnostyce oraz monitorowaniu chorób o podłożu zapalnym. Najczęściej mających charakter ostry, tak jak przy zakażeniach bakteryjnych – gdy CRP osiąga wartości często przekraczające 100 mg/L. Więcej o CRP w rozpoznaniu infekcji bakteryjnych – znajdziesz tutajCzy sam wynik CRP wystarcza do zdiagnozowania nowotworu?NIESzczególnie, jeżeli bierzemy pod uwagę pojedyncze badanie. Białko to jest markerem nieswoistym, więc jego podwyższony poziom może wskazywać na wiele innych chorób np. miażdżycę czy przewlekłą badasz się regularnie i wynik za każdym razem przekracza normę, to na pewno wymaga to konsultacji z lekarzem!W zależności od typu nowotworu i stopnia zaawansowania choroby CRP może mieć różne wartości obserwuje się w przebiegu złośliwych nowotworów dotykających układu niskie wartości CRP (wynik w normie) nie zawsze wykluczają obecność – rozpoznanie, leczenie i nawrót nowotworu Wynik oznaczenia CRP w kontekście chorób nowotworowych wykorzystuje się: Przy kwalifikacji do leczenia operacyjnegoBadanie wykonuje się również przed leczeniem operacyjnym nowotworów. U osób, u których wynik przekracza 10 mg/L, przyjmuje się, że prawdopodobieństwo przeżycia całkowitego po operacji jest krótsze. Wykrywania nawrotu choroby Oceny prawdopodobieństwa przeżycia choregoW przypadku leczenia operacyjnego raka jelita grubego 2 lata po operacji odsetek przeżywalności u osób z CRP podwyższonym wynosił niecałe 50%, natomiast u osób z niskim poziomem CRP – aż 90%! Więc niskie CRP, a co za tym idzie brak lub mniej nasilony proces zapalny, wskazują na dobre oznaczenie białka C-reaktywnego, nie może stanowić podstawy do rozpoznania choroby nowotworowej, z uwagi na fakt, że jest to parametr to, że każda choroba przebiegająca ze stanem zapalnym może spowodować, że wynik białka ostrej fazy będzie przekraczał normę. Natomiast, jest to ważny czynnik prognostyczny u już zdiagnozowanych i leczonych Stasik Z., Skotnicki P., Nowak-Sadzikowska J., Kulpa J.: Białko C-reaktywne u chorych na nowotwory złośliwe, Nowotwory, Journal of Oncology, 58, 2008. [2] Leporowska E.: Związek CRP z ryzykiem wystąpienia cho- roby nowotworowej i czasem przeżycia chorych na nowotwory, Journal of Laboratory Diagnostics, 45, 2009.
Fot: TEK IMAGE/SCIENCE PHOTO LIBRARY / Związek między rakiem kości a morfologią krwi nie jest oczywisty. Chorobę rozpoznaje się na podstawie badań obrazowych, a zmiany w badaniach laboratoryjnych wynikają z wpływu nowotworu na narządy i układy organizmu. Najważniejszym odzwierciedleniem nowotworów, takich jak rak kości, w morfologii krwi jest niewyjaśnione podwyższenie parametrów stanu zapalnego. W zaawansowanych przypadkach guzy mogą naciekać szpik kostny, zmniejszając ogólną ilość wszystkich komórek we krwi. Dlaczego rak kości może wpływać na morfologię krwi? Nowotwory lokalizujące się w kościach to w większości przerzuty z raków innych narządów. W znaczącej mniejszości są to natomiast zmiany pierwotnie rozwijające się w układzie szkieletowym, takie jak mięsak Ewinga, chrzęstniakomięsak, włókniakomięsak. Szpiczak plazmocytowy to inna choroba nowotworowa, która przebiega ze zmianami osteolitycznymi w kościach. Większość złośliwych zmian w kościach jest podstępna, a pacjent może odczuwać ich dolegliwości dopiero na późnym etapie zaawansowania. Zobacz także: Rak kości - kostniak, chrzęstniak, szkliwiak. Rodzaje, objawy, leczenie i rokowania nowotworu kości Jak powszechnie wiadomo, proces rozrostowy ma znaczący wpływ na funkcjonowanie narządów oraz układów ludzkiego organizmu, co zwykle odbija się w parametrach laboratoryjnych wykonywanych z krwi. Zmiany nie muszą być jednak widoczne od razu i nie są typowe dla nowotworów. Nie da się rozpoznać raka kości na podstawie samej morfologii krwi. Badanie to ocenia bowiem poszczególne populacje krwinek, ich ilość oraz zróżnicowanie jakościowe. Na jego podstawie nie da się dokładnie wywnioskować, bez uwzględnienia obrazu klinicznego, czyli objawów oraz wyników pozostałych wykonanych procedur, z jaką chorobą pacjent się zmaga. Rak kości a morfologia – typowe odchylenia Typowym dla nowotworów, również dla raka kości, odchyleniem jest podwyższenie parametrów zapalnych krwi. Nie jest to jednak zjawisko charakterystyczne dla tych chorób. Mimo wszystko w morfologii można w takim przypadku stwierdzić zwiększenie poziomu białych krwinek. W zaawansowanym stadium choroby możliwe jest zaobserwowanie niewydolności układu krwiotwórczego w morfologii. Rak kości naciekający jamę szpikową przyczynia się w takim przypadku do niszczenia komórek krwi i pancytopenii. Wartości są znacznie obniżone, poniżej ustalonej przez laboratorium normy. Zmniejszona ilość czerwonych krwinek prowadzi do powstania objawów anemii – bladości powłok, przewlekłego zmęczenia, przyspieszenia akcji serca. Trombocytopenia, czyli niski poziom płytek, zwiększa tendencję do krwawień. Zaobserwować można łatwiejsze siniaczenie się, niemożność zatamowania krwi po większych lub mniejszych urazach. Niski poziom białych krwinek (leukopenia) predysponuje do częstszych infekcji. Nieznaczne obniżenie parametrów, niepostępujące w czasie, nie powinno powodować paniki. Sugeruje natomiast inną przyczynę dolegliwości. Szpiczak plazmocytowy może objawiać się zmniejszeniem czerwonych krwinek oraz hemoglobiny we krwi, bez zmiany rozmiarów erytrocytu – niedokrwistością normocytową, normochromiczną. Rzadziej spotyka się zwiększenie jego wielkości przy zmniejszeniu krwinek, czyli niedokrwistość makrocytową. U ponad połowy pacjentów dochodzi do rulonizacji (zwijania się w rulony) erytrocytów. Rzadziej obserwuje się leukopenię i trombocytopenię. Leczenie a morfologia raka kości Przy rozpoznaniu raka kości i stwierdzeniu odchyleń morfologii krwi konieczne jest uzupełnienie niedoborów w celu wzmocnienia organizmu oraz zwiększenia szans na powodzenie leczenia. Przede wszystkim najważniejsze jest poddanie się leczeniu onkologicznemu. Terapia dobierana jest indywidualnie, a zespół lekarzy podczas jej tworzenia bierze pod uwagę typ histologiczny nowotworu, zaawansowanie choroby, stan pacjenta. Obniżony poziom krwinek w morfologii w raku kości oraz w innych nowotworach ulega normalizacji w wyniku skutecznego leczenia podstawowego. W przypadku anemii konieczna może okazać się suplementacja żelazem, niekiedy nawet przetoczenie krwi. Ciężką trombocytopenię koryguje się za pomocą preparatów osocza, natomiast poziom leukocytów podnosi się sterydami. W trudnych przypadkach podaje się czynnik wzrostu granulocytów (G-CSF). Zobacz film i poznaj budowę oraz funkcje układu kostnego: Zobacz film: Budowa i funkcje układu kostnego Źródło: 36,6 Jakie badania oprócz morfologii przy podejrzeniu raka kości? W przeciwieństwie do morfologii krwi w raku kości bardziej przydatne okazują się badania obrazowe. Dolegliwości w postaci bólu kostnego, zwłaszcza z objawami neurologicznymi (zaburzeniami czucia, oddawania moczu, niedowładami) i u osób, u których wcześniej stwierdzono nowotwór innego narządu, powinny być weryfikowane w pierwszej kolejności dzięki wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego (RTG) lub tomografii komputerowej (TK). Inne przydatne badania to scyntygrafia kości, rezonans magnetyczny (MRI) i pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Badania podstawowe, konieczne do oceny funkcjonowania narządów i układów oraz wykluczenia innych chorób, wykonywane z krwi, to: ocena białka ostrej fazy (CRP) oraz odczynu Biernackiego (OB), stężenie mocznika, stężenie elektrolitów, stężenie immunoglobulin, badanie układu krzepnięcia, oznaczenie markerów nowotworowych: alfa-fetoproteiny (AFP), aktywności ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (HCG), dehydrogenazy mleczanowej (LDH). Bibliografia: 1. Szczeklik A., Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018. 2. Rutkowski P., Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u dorosłych chorych na pierwotne nowotwory złośliwe kości, „Onkologia w Praktyce Klinicznej” 2010, tom 6, nr 6, s 355–369.
Dzień dobry. Chciałabym się dowiedzieć, czy w przypadku przerzutów nowotworu złośliwego ( obojętnie jakiego), są jakieś rozbierzoności w zwykłej morfologii krwi? Czy istnieje możliwość, że raz jest bardzo zaawansowany ( z przerzutami do innych oragnów), a wyniki krwi są idealne? KOBIETA, 30 LAT ponad rok temu Czy rak boi się noża? Może wystąpić sytuacja, że przerzuty są obecne, a morfologia krwi jest w normie. Obraz morfologii przy chorobie nowotworowej może odbiegać od normy, ale to wszystko zależy od tego, jaki to jest nowotwór, gdzie obecne są przerzuty, jak reaguje na nie organizm. Nie ma żadnego oczywistego parametru w morfologii krwi, który by wskazywał na obecność lub brak nowotworu. 0 redakcja abczdrowie Odpowiedź udzielona automatycznie Nasi lekarze odpowiedzieli już na kilka podobnych pytań innych znajdziesz do nich odnośniki: Wyleczalność nowotworu jelita grubego – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska Morfologia pod kątem nowotworu u kobiety – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska W jaki sposób diagnozuje się przerzuty nowotworów? – odpowiada Dr n. med. Michał Kąkol Ilość przerzutów przy nowotworze piersi – odpowiada Dr n. med. Igor Madej Czy jest szansa wyleczenia nowotworu złośliwego płuc i oskrzeli? – odpowiada Lek. Zbigniew Żurawski Nowotwór a dobre wyniki morfologii – odpowiada Lek. Zbigniew Żurawski Czy przy nowotworach są zmiany w morfologii? – odpowiada Lek. Magdalena Wojtkiewicz Rak dwunastnicy i markery nowotworowe – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski Co to jest nowotwór naciekający? – odpowiada Lek. Agnieszka Barchnicka Rak złośliwy płuc i ucha środkowego u 53-latki – odpowiada Lek. Zbigniew Żurawski artykuły